🐋 11 Sınıf Coğrafya Biyoçeşitlilik Özet
TestLig Öğretmenlerin derslerinde kullanabilecekleri; konu özeti, yaprak test, ders videoları ve denemeler. Öğrenciler için online içerikler ve rekabet ortamı, Test Lig
11 SINIF COĞRAFYA: Lise 11.sınıf Coğrafya konuları.11 Sınıf Coğrafya hangi konular işlenecek? 11. Sınıf yeni MEB müfredatına göre görülecek Coğrafya konuları. 1 (Biyoçeşitlilik) 2 (Madde Döngüleri ve Enerji Akışı) 3 (Ekosistemlerin İşleyişi ve Su Ekosistemleri) 5.Sınıf Matematik Üçgen Çeşitleri Konu Özeti
Sınavahazırlık sürecinde tüm kaynaklar tek platformda. 11.Sınıf Tüm Dersler + TYT + AYT Sayısal 2023 paketimizdeki hafıza teknikleriyle konu anlatımları, akıl haritaları, infografik temelli konseptler, akıllı test, çözümlü soru bankası, deneme sınavları ve Çözücü uygulamasında 100 soru sorma hakkı, Koçum Yanımda
Biyoçeşitlilik- 11. Sınıf Kazanım Testleri Soru ve Cevapları: Kazanım Testleri Online EBA Testleri. 4. Sınıf. 4. Sınıf Matematik 11. SINIF COĞRAFYA TEST-1 Biyoçeşitlilik. Bu Konudaki Diğer Testleri Çöz. YKS Biyoloji B Test 16; 9. Sınıf
11 Sınıf Coğrafya Biyoçeşitlilik Testi Çöz sınavında 12 soru soruldu. Bu sınav için tanımlanan süre 18 dakika. Sınav sonucununda gerekli veriler sizlere sunulacaktır. 11. Sınıf Coğrafya Biyoçeşitlilik Testi Çöz ile ilgili diğer benzeri güncel sınavları 11. Sınıf Coğrafya Testleri kategorisinde bulabilirsiniz.
SınıfCoğrafya Ders Kitabı Cevapları Dikey Yayınları. Lise 3 yani 11. sınıf Coğrafya ders kitabı cevapları bu sayfada sizleri bekliyor. Her derste olduğu gibi bu dersin daha iyi anlaşılması için mümkünse farklı kaynaklardan o günkü konu ile ilgili ön hazırlık yapılarak gelinmelidir. Coğrafya dersi ayrıntı içeren ve.
12SINIF COĞRAFYA DERS NOTLARI EKSTREM DOĞA OLAYLARI Alıılmıın dıında olan ve nadiren görülen doğa olayları ekstrem doğa olayları (sıra dıı, doğadaki uç değerler) olarak tanımlanır. EKSTREM DOĞA OLAYLARININ SINIFLANDIRILMASI:
m2imIjJ. 11. Sınıf Coğrafya0 1 dakika okuma süresi11. sınıf Coğrafya konuları 2020-2021 eğitim-öğretim yılı müfredatına uygun olarak düzenlenip aşağıda sınıf Coğrafya konu anlatımı sayfalarına, konunun ismine tıklayarak Doğal SistemlerYeryüzündeki BiyoçeşitlilikEkosistemin Öğeleri ve İşleyişi, Enerji Akışı Madde DöngüleriSu Ekosistemlerinin İşleyişi2. Beşerî SistemlerNüfus PolitikalarıTürkiye’nin Nüfus PolitikalarıTürkiye’nin Nüfus ProjeksiyonlarıŞehirlerin Gelişimi ve FonksiyonlarıŞehirlerin Etki AlanlarıTürkiye’de Fonksiyonlarına Göre ŞehirlerTürkiye’de Kır YerleşmeleriÜretim, Dağıtım ve Tüketimi Etkileyen Doğal EtmenlerÜretim, Dağıtım ve Tüketimi Etkileyen Beşeri Etmenler Üretim, Dağıtım ve Tüketimin EtkileşimiDoğal KaynaklarTürkiye’nin Doğal KaynaklarıTürkiye’nin Ekonomi PolitikalarıTürkiye Ekonomisinin Sektörel DağılımıTürkiye’de Tarım ve HayvancılıkTarım ve Hayvancığın Türkiye Ekonomisindeki YeriTürkiye’de Madencilik ve Enerji KaynaklarıTürkiye’de Maden ve Enerji Kaynaklarının Etkili KullanımıTürkiye’de SanayiSanayinin Türkiye Ekonomisindeki Yeri3. Bölgeler ve Ülkelerİlk UygarlıklarYeryüzündeki KültürlerTürk KültürüUygarlıkların Merkezi ANADOLUUluslararası TicaretUluslararası TurizmSanayileşmiş Bir Ülke AlmanyaTarım ve EkonomiKüresel ve Bölgesel Örgütler4. Çevre ve ToplumÇevre Sorunlarının SınıflandırılmasıMadenlerin ve Enerji Kaynaklarının KullanımıTükenen ve Alternatif Doğal KaynaklarDoğal Kaynakların Farklı KullanımıArazi Kullanım Şeklinin Çevreye EtkisiKüresel Çevre Sorunlarının Ortaya Çıkması ve YayılmasıDoğal Kaynakların Kullanımı ve Geri DönüşümüYukarıdaki başlıkların içeriği hazırlanırken; MEB kitapları, akademik kitaplar ve makalelerden 1 dakika okuma süresi İlgili İçerikler Tükenen ve Alternatif Doğal Kaynaklar Su Ekosistemlerinin İşleyişi Doğal Kaynakların Farklı Kullanımı Madenlerin ve Enerji Kaynaklarının Kullanımı YORUMLARBir cevap yazın E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Yorum İsim E-posta İnternet sitesi Bir dahaki sefere yorum yaptığımda kullanılmak üzere adımı, e-posta adresimi ve web site adresimi bu tarayıcıya kaydet.
İçindekilerEkosistemlerin İşleyişiSu EkosistemleriOkyanus ve Deniz EkosistemleriAkarsu EkosistemleriSu Döngüsü Hidrolojik DöngüBesin ZinciriBesin zincirini oluşturan unsurlarÜreticilerTüketicilerAyrıştırıcılar ÇürükçüllerEnerji Akışı Ekosistemlerin işleyişi, besin zinciri, enerji akışı coğrafya konuları içerisinde yer almaktadır. Ekosistemlerin işleyişi, ekosistemin unsurları, karasal ve denizel su ekosistemleri, su döngüsü konular işlenmektedir. Ekosistem, canlılar ile bunların çevreleri ve aralarındaki ilişkilerden oluşur. Ekosistemlerin işleyişi; çevre, canlının içinde yaşadığı ortamdır. Bu ortam, canlı ve cansız faktörlerden oluşur. Örneğin; hava, ışık, su, toprak, insanlar, diğer canlılar ve cansız bütün varlıklar çevreyi oluşturmaktadır. Ekosistem, canlılar ile bunların çevreleri ve aralarındaki ilişkilerden oluşur. En büyük ekosistem Dünya yani ekosferdir. Ekosfer; Üç büyük ekosistemden oluşur. Kara, deniz tatlı su ekosistemleri. Ekosfer içerisinde bir çok küçük ekosistemler yer alır. Ekosistemin unsurları Ekosistemin canlı unsurları; hayvanlar, bitkiler ve mikroorganizma türü canlılardan oluşur. Ekosistemin cansız unsurları; kimyasal unsurlar ile fiziksel unsurlardan oluşur. Kimyasal etmenler, organik maddeler ile inorganik maddelerden oluşur. Yağ, protein, karbonhidrat ve vitaminler canlılar tarafından üretildiği için organik maddeleri oluşturur. İnorganik maddeler ise su, oksijen, karbondioksit vb.’dir. Işık, sıcaklık, rüzgar, yağış vs. ekosistemin cansız öğelerinden oluşan fiziksel faktörlerdir. Ekosistemlerin işleyişinde canlı unsurlara biyotik, cansız unsurlara abiyotik öğeler denir. Ekosistemin büyüklüğü mikro alandan başlayıp makro alana kadar olabilir. Örneğin; Orman ekosistemi oluşturduğu gibi, ormandaki bir ağaç dalı da ekosistem oluşturabilir. Nehir, göl, dağ ve hatta dünyamız bir ekosistemi oluşturabilir. Dünya ekosistemine ekosfer adı verilir. Ekosfer; doğayı oluşturan atmosfer, hidrosfer, biyosfer ve litosferden oluşur. Su Ekosistemleri Su ekosistemleri karasal ve denizel su ekosistemleri olmak üzere ikiye ayrılır. Karasal su ekosistemleri göl nehir ve bataklıklardan oluşur. Denizel su ekosistemleri ise okyanus ve denizlerden oluşur. Su bütün canlılar için vazgeçilmez unsurlar arasında yer alır. Su canlılar üzerinde olduğu kadar cansız çevreler üzerinde de etkisi vardır. Okyanus ve Deniz Ekosistemleri Okyanuslarda yaşayan canlıların çoğu güneş ışığının etkili olduğu 100 metre derinlikte yaşarlar. Biyoçeşitlilik yüzeye yakın yerlerde zengindir. Derinliklere gidildikçe ışık ve oksijen azaldığı için canlı türleri de azalır. Okyanuslarda çok sayıda farklı boyutlarda ekosistemler yer almaktadır. Okyanuslar en önemli oksijen ve karbon depo alanlarıdır. Okyanuslar iklim üzerinde önemli rol oynar. Ekvatoral bölge ile kutuplar arasında ısı naklinin yaklaşık yarısını okyanus akıntıları gerçekleştirir. Örneğin Gulf stream sıcak su akıntısı, Kuzeybatı Avrupa kıyılarının iklim üzerinde olumlu etkileri de bulunur. Mercanların oluşturduğu resifler, denizlerin canlı çeşidi ve miktarı bakımından en verimli bölgeleridir. Mercanlar; ekosistemin en zengin, en karmaşık beslenme damarlarıdır ve Ekosistemlerin işleyişinde öneli katkıları vardır. Aerosol Dalgaların etkisiyle okyanuslarda bir çok hava kabarcığı ortaya çıkmaktadır. Tuzlu sularca zengin bu su damlacıkları atmosfere fırlatılmaktadır. Atmosferde asılı duran tuz kristallerinden oluşan su damlacıklarına aerosol denir. Okyanusların atmosfere fırlattığı aerosloller tuz kristalleri atmosferdeki en önemli yoğunlaşma çekirdeklerini oluşturmaktadır. Aerosoller; Havada yoğunlaşma olayında etkili olur. Bulutların oluşmasını sağlar. İklimlerin kurak olmasını engeller. Yağmur damlalarıyla yere düşerek tarım alanlarındaki verimi artırır. Akarsu Ekosistemleri Akarsular ekosistemlerin önemli bir parçasını meydana getirmektedir. Bir çok bitki ve hayvan türü için yaşam alanı oluşturur. Akarsuyun yer altına sızan kısmı akiferleri yer altı su depolarını, yüzeysel akışa geçen kısımları ise gölleri, deniz ve okyanusları besler. akarsular birçok bitki ve hayvan türü için yaşam alanı oluşturur. Akarsuların hızı, fiziksel ve kimyasal özellikleri ile barındırdığı hayvan türü ve sayısı üzerinde etkilidir. Bir akarsuda eğim kesintileri ve cağlayanlar var ise biyolojik üretim ve çeşitlilik az olur. Akarsuyun denize döküldüğü ağız kısımlarında tatlı ve tuzlu su birbirine karışır, bundan dolayı bu alanlar bitki ve hayvan türleri bakımından zengindir. Su Döngüsü Hidrolojik Döngü Su yer çekimi ve güneş enerjisinin etkisiyle tabiatta bir döngü içerisinde sürekli devam eder. Doğadaki su kütlesi atmosfer, hidrosfer, biyosfer ve litosfer arasında yer değiştirmektedir. bu olaya su döngüsü denir. Su Döngüsü Su; okyanuslardan, denizlerden,göller ve akarsulardan güneş ışınlarının etkisiyle ısınarak buharlaşır; bitkilerden terleme yoluyla atmosfere geçer. Su atmosferde su buharı nem olarak bulunur. Gaz halindeki su buharı yükselerek soğur, yoğunlaşır , neme doygun hale gelir yağış olarak yeryüzüne yağmur kar dolu olarak düşer. Su yeryüzüne düştükten sonra ortam koşullarına bağlı olarak farklı koşullar izler. Suyun bir kısmı tekrar buharlaşarak atmosfere geri döner bir kısmı kararlar üzerinden yüzeysel akışa geçerek akarsular göl, deniz ve okyanusları besler. Bir kısmı yer altına sızarak yeraltı sularına karışır. Akarsuların denize dökülen ağız kısımlarında tatlı ve tuzlu su birbirine karışır. bu bölgeler bitki ve hayvan türü bakımından zengindir. Akarsuyun taşıdığı elementler ve besin maddeleri buralarda biyoçeşitliliği arttırır. Besin Zinciri Dünyadaki her canlı hayatını devam etmesi için enerjiye, suya, besin maddelerine ve atmosferdeki bazı gazlara ihtiyaçları vardır. Dünyada canlıların besin üretebilmesi için gerekli bütün maddeler vardır. Su oksijen azot gibi maddeleri canlılar tarafından kullanabilmesi için organik besinlere karbonhidrat, protein, yağ, vitamin içeren maddeler dönüştürülmesi gerekir. Bitkiler, algler ve bazı bakteriler inorganik maddeleri fotosentez yoluyla organik maddelere dönüştüren canlılardır. Besin zinciri Bitkiler; besin üretimini şu şekilde gerçekleştirir. Bitkiler karbondioksit ve suyu kullanarak güneş enerjisi yardımıyla glikoz ve oksijen üretir. Güneşten gelen enerji, fotosentez yapan canlıların ürettikleri besinlerde depolanır. Besin maddeleri canlılar tarafından tüketildiğinde enerji bu canlılara geçer. Bu durumda enerji beslenme yoluyla canlılara aktarılmış olur. Besin olarak bitkilerde depolanan enerji, bir besin zinciri olarak tüm canlılara aktarılır. Canlıların hepsi öldükten sonra toprağa karışır. Toprak içerisinde yer alan bakteri ve mantar türü ayrıştırıcı canlılar bitki ve hayvan kalıntılarını ayrıştırarak tekrar doğaya kazandırırlar. Besin maddelerinin üreticilerden tüketicilere doğru aktarılmasını sağlayan canlılar sırasına besin zinciri denir. Besin maddeleri, bitkilerden otçullara, otçullardan da etçillere geçmektedir. Besin akışı, üreticilerden tüketicilere doğru tek yönlüdür. Besin zincirini oluşturan unsurlar Üreticiler Besin zincirinin ilk halkasını oluşturan yeşil bitkilerdir. Güneş enerjisini kullanarak besin üretirler. Bütün canlılar için gerekli olan enerjiyi üretirler. Yeşil bitkilerin karbondioksit ve suyu kullanarak güneş enerjisi yardımıyla glikoz ve oksijen üretmesi olayına fotosentez denir. Tüketiciler Ekosistemde insanlar ve hayvanlar birlikte tüketici konumundadır. Tüketiciler, hayatlarının devamı için gerekli enerjiyi diğer canlılardan edinirler. Tüketiciler üç gruba ayrılır. Birincil tüketiciler; yaşamlarını devam ettirebilmek için bitkilerle beslenen otçullardır. Bunlara otoburlar da denir. Sığır, koyun, keçi, tavşan, geyik vs. bu grupta yer alır. İkincil tüketiciler; Birincil tüketicilerle beslenen hayvanlardır. Bunlara etoburlar da denir. Yılan, kurt, tilki vs. bu grupta yer alır. Üçüncül tüketiciler; etçillerle beslenen etçil hayvanlardır. Bu gruptaki hayvanlar avlarını daha çok parçalayarak tüketir. Aslan, kaplan yırtıcı kuşlar vs. Ayrıştırıcılar Çürükçüller Ölü hayvan ve bitkileri ayrıştırarak minerallere ve humusa dönüştüren canlılardır. Bu ayrışma sonrası bitki ve hayvan hücrelerinin yapılarındaki maddeler doğaya dönüşmüş olur. Ayrıştırıcılar olmasaydı ekosistemde olmazdı. Ayrıştırıcı organizmalar genellikle bakteri ve mantar çeşitlerinden oluşur. Enerji Akışı Canlılar arasındaki enerji besin zinciri ile zinciriyle depolanan enerjinin çok büyük bir kısmı o canlının yaşam gereksinimleri için kullanılır. Besin zinciri içinde enerjinin %10’u, bir gruptan diğer gruba geçer. Bir başka ifadeyle her canlı, kendisini yiyen diğer canlıya enerjisinin %10’unu aktarır. Bu enerji akışı besin zincirinde piramit şeklinde gösterilir. Oluşan bu piramide besin piramiti ya da enerji piramidi denir. Enerji piramidi Piramidin tabanında yer alan üreticiler otoburlar 1000 kilo/kalorilik enerji depolar. Bu durumda bu bitkileri yiyen birincil tüketici çekirgeler, bu enerjinin %10’unu yani 100 kilo/kalorisini alır. Çekirgeleri yiyen ikincil tüketici fareler ise bu enerjinin %10’unu yani 10 kilo/kalorisini alır. Fareleri tüketen şahin üçüncül tüketici ise bu durumda 1 kilo/kalorilik enerji kalır. Böylece enerji akışı içinde en düşük enerjiyi şahin almaktadır. Canlıların yaşamlarını devam ettirebilmek için enerjiye ihtiyaçları vardır. Güneşten alınan enerji üreticiler, tüketiciler, ayrıştırıcılara doğru tek yönlü olarak aktarılır. Canlılar aldıkları enerjinin bir bölümünü kendi yaşamları için kullanmaktadır, bir bölümünü diğer canlılara aktarır, bir bölümünü de çevreye ısı olarak yaymaktadır. Doğada oluşan bu döngüye enerji akışı adı verilir. Enerji akışı Güneş, ekosistemdeki enerji akışında temel enerji kaynağıdır. Bu enerji, üreticiler tarafından fotosentez yoluyla besine çevrilir. Alınan enerjinin bir bölümü birincil, ikincil ve üçüncül tüketicilere aktarılır. Ölen canlıların bünyesindeki enerjinin büyük bir kısmı ise ayrıştırıcılar tarafından kullanılır ve ekosistemdeki enerji akışı gerçekleşmiş olur. Meb EBA üzerinden konuya çalışmak için tıklayınız. daha fazla ders notlarını görmek için tıklayınız.
Biyoçeşitliliğin Yeryüzüne Dağılışını Etkileyen Faktörler İklim, bitki örtüsü, yeryüzü şekilleri ve su kaynakları gibi coğrafi özelliklerin dünyanın her yerinde aynı olmaması, bitki ve hayvan türlerinin yeryüzüne dağılışında farklılığa neden olmuştur. Canlıların bazıları karada, bazıları suda, bazıları da hem karada hem suda yaşamaktadır. Ekosistemi oluşturan cansız ortamlar ile canlıları oluşturan bitki, hayvan ve insanlar arasında sürekli bir etkileşim vardır. Canlılarla cansız varlıklar arasındaki ilişki, canlıların yeryüzüne dağılışını ve yaşam şekillerini etkilemektedir. Yeryüzünde biyoçeşitliliğin oluşup zaman içerisinde değişmesi, çeşitli faktörlerin etkisine bağlı olarak gerçekleşmektedir. FİZİKİ FAKTÖRLER 1. İklim Canlıların Dünya üzerindeki dağılışında en etkili faktör iklimdir. İklim pek çok bileşenden meydana gelir ve bu bileşenlerin her biri canlı yaşamı üzerinde farklı etkilerde bulunur. Canlılar Üzerinde Doğrudan Etkili Olan İklim Elemanları; • Sıcaklık • Rüzgarlar • Yağış İklim koşulları, en başta bitki ve toprak yapısı üzerinde etkilidir. Bu nedenle hayvan türleri yaşam ortamlarını bitki örtüsüne göre seçerler. Yani her iklim bölgesinin kendine özgü bir biyomu bulunmaktadır. Sıcaklık koşulları canlı yaşamı üzerinde belirleyici bir faktördür. Örneğin yüksek veya düşük sıcaklıkta canlı yaşamı çeşitli problemlerle karşılaşır. Eğer sıcaklık değerleri çok yüksek ve çok düşük olursa artık canlı yaşamı tümüyle sona erer. Örneğin kutuplar çevresinin aşırı soğuk ortamında ya da Sahra çölünün merkezi kısımlarında birkaç mikroorganizmanın dışında canlı yaşamına rastlamak hemen hemen imkansız gibidir. Bitkilerin ortaya çıkması ve gelişebilmesi için uygun sıcaklık koşullarına ihtiyaç vardır. Sıcaklık koşullarına bağlı olarak bitkiler gelişir, çiçek açar ve tohumlanma gösterir. Her bitki için farklı olsa da sıcaklık değerlerinin uygun olduğu, bitkilerin normal gelişimlerini tamamladıkları bu evreye vejetasyon dönemi denir. Hayvanlarda da durum farklı değildir. Hayvan varlığının yaşam bulabilmesi için uygun besin kaynakları ve sıcaklık koşulları gereklidir. Her ne kadar deniz canlılarının çok düşük sıcaklıklara adapte olmuş olması hayvanların dünyadaki yayılım alanının daha geniş olmasına neden olmuşsa da, durum çok farklı değildir. Dünyanın her bölgesinde yaşamını sürdüren hayvan türü yoktur. Rüzgârlar özellikle bitkilerin yaşamında büyük önem taşır. Hava hareketliliği sayesinde bitkilerin teneffüs koşulları olumlu yönde etkilenir. Rüzgârlar diğer taraftan göçebe kuş sürüleri için büyük önem taşımaktadır. Çünkü kuşlar çoğunlukla sürekli rüzgarlardan yardım alarak çok uzun mesafeleri uçarak geçebilmektedir. Yağış öncelikle bitki yaşamı için gerekli bir iklim unsurudur. Bitkilerin gelişmesi için gerekli olan su ve mineraller yağışlarla birlikte toprağa karışan sulardan elde edilir. Bu sayede yağış miktarının fazla olduğu alanlarda büyük bir canlı çeşitliliği görülür. Örneğin, Ekvatoral yağmur ormanları yağış miktarının yıl boyunca fazla olduğu bir alandır ve canlı türü sayısı Dünyanın diğer bölgeleri ile kıyaslanamayacak kadar fazladır. Güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak Dünya üzerinde farklı sıcaklık değerlerine sahip alanlar ve iklim bölgeleri bulunmaktadır. Genel olarak biyom adı verilen bu alanlar Ekvator’dan kutuplara doğru bir kuşaklaşma içindedir. Bu kuşaklar iklimsel etkilerin işleyişine bağlı olarak farklı özellikler gösterirler. 2. Yer şekilleri Canlıların dağılışını etkileyen faktörlerden bir diğeri de yer şekilleridir. Yer şekillerinin özellikleri canlıların dağılımı üzerinde doğrudan etkili olmaktadır. Dağların uzanış doğrultusu ve yüksekliği, dar ve derin vadiler, geniş kıyı düzlükleri farklı canlı türleri için yaşam alanlarıdır. Yer şekilleri canlı dağılımı üzerinde; • Yaygınlaştırıcı • Sınırlandırıcı • Değiştirici etkilerde bulunmaktadır. Yer şekilleri, sınırlandırıcı etkide bulunabilmektedir. Örneğin; Karadeniz kıyı kuşağının bitki toplulukları yüksek dağ kuşağının ardına sızamamış buraya özgü bir canlı topluluğunun oluşmasına neden olmuştur. Benzer şekilde Toros Dağlarının da kuzey ve güney yamaçlarında, farklı bitki ve hayvan türleri yaşamaktadır. Yer şekillerinin dönüştürücü etkisi ise adaptasyon olayı ile ilgilidir. Ova tavşanı ile dağ tavşanı arasında tırmanma ve koşma hızı arasında büyük farklılıklar vardır. Yukarıda anlatılan durumlar nedeni ile aynı kara biyomu içinde farklı yer şekillerinin bulunduğu alanlarda yaşayan aynı tür canlılar arasında bile büyük farklılıklar bulunabilmektedir. Oluşum halindeki yer şekilleri bazı canlı türlerinin yok olmasına neden olabildiği gibi, farklı canlıların yayılım alanının genişlemesine neden olabilmektedirler. Örneğin volkanik faaliyetler bir alandaki canlı türlerinin yok oluşuna neden olabilir. Bu durumun bir benzeri Marmara ile Karadeniz arasında yaşanmıştır. Buzul çağının bitmesiyle Marmara Denizi’nin Akdeniz tuzlu suları İstanbul Boğazını aşarak tatlı su gölü olan Karadeniz’e ulaşmış, bu olayın sonucunda Karadeniz’deki tüm tatlı su canlıları ölmüştür. Ani değişimle ölerek, çürüyen canlılar Karadeniz’in tabanında büyük bir metan ve hidrojen sülfür birikimine yol açmış, Karadeniz’in 200 m’den daha aşağı derinliklerinde canlı yaşamı ortadan kalkmıştır. 3. Toprak Canlı yaşamını sağlayan önemli faktörlerden biri de topraktır. Toprak gerek yapısı ve mineral içeriği ile bitkilere kaynak sağlamakta, diğer taraftan da bazı hayvan türleri için doğal bir sığınak oluşturmaktadır. Toprak ve bitki örtüsü iklim ile doğrudan ilişki içindedir. Bu bakımdan toprak faktörü düşünülürken diğerlerinin etkisi göz ardı edilemez. Yani toprak tek başına bir etkileyenden çok etkilenen konumundadır. Bazı canlı türleri yalnızca belirli toprak türlerinde yaşamını sürdürebilmektedir. Örneğin, orta kuşağın karasal alanlarındaki uzun boylu çayır toplulukları genellikle çernozyom türü topraklarda yaşayabilmektedir. iklim, toprak ve bitki örtüsü birbiri ile bağlantılı bir etkileşim içindedir. BİYOLOJİK FAKTÖRLER 1. Diğer Canlıları Etkisi Canlılar yaşam alanlarında birbirlerini doğrudan etkileyen unsurlardır. Canlıların yaşaması, üremesi, yayılması birbirleri ile olan ilişkilerine bağlıdır. Örneğin; çiçekli bitkilerin üremesi için en başta arılara ve diğer böceklere ihtiyacı vardır. Aslan yaşam alanı kalabalık geyik ve zebra sürülerinin varlığı ile ilişkilidir. Herhangi bir yaşam alanında eğer bir canlı türü varsa mutlaka orada diğer canlı türlerinin de fertleri yer almaktadır. Bu bakımdan Dünyada diğer canlılardan bağımsız yaşayan bir canlı türünden bahsedilemez. 2. İnsan Etkisi Yeryüzünün günümüzdeki baş aktörü insanoğludur. İnsanoğlu canlı çeşitliliği üzerinde olumlu ve olumsuz etkilerde bulunabilmektedir. Örneğin, Kuzey Amerika kıtasının keşfi ile buradaki kimi canlı türleri Dünya’nın diğer kıtalarına yayılmıştır tütün, patates, vb. Ayrıca bu kıtada olmayan bazı canlı türleri de keşiflerle birlikte kıtaya gelmiştir At, eşek, üzüm vs.. Bunlar insanın olumlu etkileri gibi gözükse de olumsuz etkilerinin faturası daha ağır olmuştur. Kuzey Amerika’ya ait olmayan hastalıkların bu kıtaya insan ve hayvanlarca getirilmesi sonucunda öncelikle milyonlarca yerli insan ve bunun çok daha fazlası kadar hayvan ortadan kalkmıştır. insanın canlılar üzerindeki bir diğer etkisi ise yayılım alanını genişlettikçe diğer canlılara yaşayacak alan bırakmamasıdır. Genişleyen insan yaşam alanı, kentsel yerleşmeler ve sanayi tesislerinin yanı sıra yüz milyonlarca hektar arazinin tarımsal üretime açılması diğer canlılar için bir felakete dönüşmüştür. PALEOCOĞRAFİK ETKENLER 1. Kıtaların Kayması Canlı türlerinin dağılımında kıtaların kayması ya da diğer adı ile levha tektoniği oldukça etkili olmuştur. Alfred Wegener ilk kez kıtaların hareket ettiğini düşündüğünde bunu kanıtlamanın yolunun, özellikle kıtaların kopmaya başladığı alanlardaki canlı türlerini incelemekten geçtiğini düşünmüştür. Gerçekten de farklı kıtalarda aynı tür canlıların yaşaması ona göre kıtaların kaydığının ve yer değiştirdiğinin en önemli göstergesidir. Daha sonra yapılan çalışmalar Wegener’in bu düşüncelerini doğrulamıştır. Özellikle solucan ve yengeç türlerinin çok az evrim geçirerek günümüze ulaşmış olması kıtaların kaydığının en önemli göstergesidir. Kıtaların kayması yalnızca türlerin dağılmasını sağlamamıştır. Aynı zamanda yeniden bir araya gelen kıta parçaları üzerindeki bitki ve hayvan toplulukları başka kıtalarla birleşmenin sonucunda o kıtalara da yayılma imkanı bulmuştur. Hindistan bunun güzel bir örneğidir. Yerkabuğunu oluşturan kıta parçalarının hareketleri Dünya üzerinde binlerce farklı türün ortaya çıkmasına yol açmıştır. Parçalanan kıtalarda ortaya çıkan yeni koşullara adapte olan canlılar buralarda değişimlere uğramış ve yeni türlere dönüşmüştür. 2. İklim Değişimleri Dünya, eksen eğikliğinin ve eksendeki periyodik bozulmanın sonucunda sürekli iklim değişimlerine sahne olmaktadır. Bu değişimler canlı türlerinin yayılışı üzerinde farklı etkilerde bulunmaktadır. Özellikle yılda bir tekrar eden buzul çağları, günümüz canlılarının dağılımı üzerinde oldukça etkili olmuştur. Buzul çağları 4. Zamanda altı kez gerçekleşmiş, bu dönemlerde; • Dünyanın 1/3 ü buzullarla kaplanmış • Deniz seviyesi düşmüş 90-110 metre • Deniz seviyesinin düşmesi ile bazı karalar birbirine bağlanmış • Sıcaklık değerleri 4-5 derece azalmış • Bazı canlı türleri ortadan kalkmış • Kimi canlı türleri ise yaşam alanlarını değiştirmiştir. Buzul çağlarında, Kuzey Yarımkürede büyük değişiklikler yaşanmıştır. Özellikle kuzeyde yaşayan bitki ve hayvan toplulukları güneye doğru göçmüş, bu göç hareketi bazı canlı türlerinin ortadan kalkmasına, bazılarının evrimleşmesine, bir bölümünün ise adaptasyona uğrayarak farklı yaşam alanlarına taşınmasına neden olmuştur. Örneğin, ülkemizdeki relik endemik bitkilerin büyük bir bölümü buzul devrinde güneye göç etmiş bazı türlerin Anadolu’daki uygun alanlarda yayılmasının ve kimilerinin de buralarda hapsolmasının bir sonucudur. İklim değişimi aynı zamanda olumsuz etkilerde de bulunabilmektedir. Örneğin küresel ısınma bir iklimsel değişimdir. Ve sonuçları bakımından canlı türleri ve zenginliğinin yok olmasına neden olabilecek bir sürece doğru ilerlemektedir. Küresel iklim değişimleri canlı tür çeşitliliğinin değişiminde önemli bir faktördür. Örneğin; son buzul çağında Mamutlar değişen iklim koşullarına ayak uyduramayarak ortadan kalkmıştır. Canlı Türlerinin Dağılımını ve Çeşitliliğini Olumsuz Yönde Etkileyen Faktörler Doğal Faktörler • İklimsel değişmeler • Volkanik faaliyetler • Meteor çarpmaları • Doğal afetler • Yeni su yollarının açılması • Türler arasındaki rekabet Beşeri Faktörler • Orman tahribatı • Yeni tarım alanlarının açılması • Üretim sırasında kullanılan kimyasal maddeler • Su kaynaklarının kirlenmesi • Aşırı ve bilinçsiz avlanma • Hava kirliliğinin artması • Sanayinin kontrolsüz ve doğanın aleyhine gelişmesi • Küresel ısınma • Ozon tabakasının seyrelmesi • İlaç ve gıda üretimi için bazı canlıların aşırı tüketilmesi • Gen yapısıyla oynanmış bazı canlıların doğal ortama bırakılması Geo Coğrafya hayata bakış açım, hayat felsefem..
Hepinize merhaba sevgili öğrenciler, bu yazımızda sizler için 11. sınıf coğrafya konuları listesini paylaşıyoruz. 11. sınıf coğrafya dersi için düzenli tekrar yaparak ve defter tutarak rahatlıkla konuları halledebilirsiniz. Ayrıca tutuğunuz notları saklayarak üniversite sınavına destek olmuş olabilirsiniz. Başlıklardan da göreceğiniz gibi çok fazla konu sizleri bekliyor. Çalışmayı elden bırakmayınız. Sitemizde bulunan coğrafya testleri bölümüne de bakabilirsiniz. Güncellenen müfredat kapsamında 11. sınıf coğrafya konularına aşağıdaki listeden ulaşabilirsiniz. 1. Dönem Coğrafya Konuları 1. Ünite Doğal Sistemler Biyoçeşitlilik Ekosistemi oluşturan unsurlar Madde döngüleri ve enerji akışı Su ekosistemleri 2. Ünite Beşeri Sistemler Nüfus Politikaları Türkiye’nin Nüfus Politikaları Türkiye’nin Nüfus Projeksiyonları Şehirlerin Fonksiyonel Özellikleri ve Etki Alanları Türkiye’deki Şehirlerin Fonksiyonel Özellikleri ve Kır Yerleşme Tipler Doğal ve Beşeri Unsurların Üretim, Dağıtım ve Tüketim Üzerindeki Etkisi Doğal Kaynaklar Türkiye’deki Doğal Kaynaklar Türkiye’de Uygulanan Ekonomi Politikaları Türkiye Ekonomisinin Sektörel Dağılımı Türkiye’de Tarım, Hayvancılık ve Ormancılık 2. Dönem Coğrafya Konuları 2. Ünite Beşeri Sistemler Türkiye’de Tarım, Hayvancılık ve Ormancılık Türkiye’de Madenler ve Enerji Kaynakları Türkiye’de Sanayi 3. Ünite Küresel Ortam Bölgeler ve Ülkeler İlk Kültür Merkezleri Medeniyetlerin Merkezi Türkiye Kültür Bölgeleri ve Türk Kültürü Küresel Ticaret ile Hammadde, Üretim ve Pazar İlişkisi Turizm Faaliyetlerinin Ülkeler Arası Etkileşimde Rolü Ülkelerin Sanayileşme Süreçleri, Tarım-Ekonomi İlişkisi Bölgesel ve Küresel Örgütler 4. Ünite Çevre ve Toplum Çevre Sorunlarının Oluşum Sebepleri Doğal Kaynak Kullanımı ve Çevresel Etkileri Arazi Kullanımına İlişkin Farklı Uygulamaların Çevre Üzerindeki Etkileri Atıklardan Korunma Yöntemleri Doğal Kaynakların Sürdürülebilir Kullanımı Geri Dönüşüm 11. sınıf coğrafya konuları hakkında aklınıza takılan soruları yorum kısmından bizlere sorabilirsiniz. Hepinize iyi çalışmalar. Başa dön tuşu
Yeryüzündeki bütün canlılar fiziksel ve kimyasal Ögeler ile diğer canlıların bulunduğu bir çevrede yaşamaktadır. Hava küre atmosfer, su küre hidrosfer, taş küre litosfer doğal ortamların içerisinde insan ve diğer canlılardan oluşan yaşam alanına biyosfer canlılar küresi denir. Bu yaşam alanı içerisinde uzun süreli bir uyum ve etkileşim vardır. Biyosfer olarak isimlendirilen bu yaşam alanının sınırları diğer doğal ortamlar gibi kesin olmamakla birlikte genellikle canlılar, toprak yüzeyinden yaklaşık 10 metre derinliğe ve 120 metre yüksekliğe kadar yaşayabilmektedir. Daha derinlerde veya daha yükseklerde canlılara çok az rastlanılır. Dünya ekosisteminde ekosfer yaşayan bitki ve hayvanların dağılışı bulundukları coğrafi şartların özelliklerine bir bölgede bulunan canlılar biyotik ile cansız çevre abiyotik arasında meydana gelen karşılıklı ilişkilerin oluşturduğu sistemlere ekosistem denir. Yani ekosistem; herhangi bir ortamda cansız ögeler olan iklim, yer şekilleri, su, toprak ile canlı ögeler olan bitki flora, hayvan fauna ve insan beşer arasındaki etkileşimi konu alır. Bu etkileşimi inceleyen bilim dalına ise ekoloji denir. Ekosistemde canlılar, yaşam şartlarına uygun alanlarda yaşarlar. Coğrafi şartların değişmesi durumunda canlılar, yeni ortama uyum sağlamaya çalışır, bu duruma adaptasyon denir. Yeni ortama uyum sağlayamayan canlılar göç ederler, göç edemeyenlerin ise zamanla nesilleri canlının yaşamsal faaliyetlerini gerçekleştirdiği ortama habitat denir. Bazı canlıların yaşam alanları dar iken bazılarınki çok geniş olabilir. Örneğin habitat bir okyanus kadar büyük olabileceği gibi, çürümüş bir elmanın içi kadar küçük de olabilir. Bir canlının habitatında yaşamak için göstermiş olduğu her türlü davranışa yani işe niş denir. O hâlde habitat, bir canlının adresiyken, niş o adreste canlının yaptığı iştir. Belli bir bölgede, belli bir zaman içinde yaşayan ve karşılıklı ilişkiler içinde bulunan aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa popülasyon hem canlı çeşitliliği demektir hem de bir bölgedeki genlerin, türlerin, ekosistemlerin ve ekolojik olayların bütünüdür. Sıcaklık ve yağış gibi canlılar için önemli olan doğal koşulların uygun olduğu yerlerde biyoçeşitlilik fazlayken, uygun olmadığı yerlerde koşullar Dünya’nın her yerinde aynı değildir. Yeryüzü iklim, bitki örtüsü, su kaynakları, toprak özellikleri ve yer şekilleri bakımından birbirinden farklı bölgelerden oluşmuştur. Bölgeler arasındaki bu farklılıklar biyoçeşitliliği etkileyen en önemli nedendir. Coğrafi şartlarda zaman içinde gerek insan müdahalesi gerekse doğal nedenlerle değişmeler olabilir. Bu durum bölgenin biyoçeşitliliği üzerinde de etkili olmaktadır. Örneğin dinozorlar ve mamutlar jeolojik süreçte doğal koşullarda meydana gelen değişikliklere bağlı olarak nesli tükenen canlı türlerindendir. Balina, timsah, gergedan gibi bazı türlerin nesilleri de beşerî faktörler nedeniyle tükenme tehditi dünyaya geldiği günden beri yeryüzünde yaşayan canlılara müdahale etmiş ve bu canlıların yaşamlarını etkilemiştir. Özellikle Sanayi Devrimi’nden sonra bilim ve teknolojinin gelişimi, nüfusun hızla artması doğal kaynakların tüketimini arttırmıştır. Bu durum canlıların yaşam alanlarını da olumsuz yönde binlerce tür bitki ve hayvan bulunmaktadır. Bu canlılar birbirinden farklı doğal koşullarda yaşamlarını sürdürmektedir. Bu açıdan bakıldığında aynı doğal koşullarda yaşayan canlılar ortak özellikler taşır. Benzer bitki ve hayvan topluluklarının bulunduğu bu bölgelere biyom denir. Biyomlar, karasal biyomlar ve su biyomları olmak üzere ikiye ayrılır. Karasal biyomlar, genellikle orada hâkim olan bitki türüne göre, su biyomları ise suyun özelliklerine göre hayvan türü sayısı, Avrupa Kıtasrnda yaşayan hayvanların 1,5 3000 endemik bitki türü varken Avrupa’da 2500 endemik bitki türü son yüzyılda 30 000 bitki türü yok üç hayvan ve bitki türünün nesli %6’sı çölleşmiş ve %29’u bir kayın ağacı 72 kişinin günlük oksijen ihtiyacını Yeryüzüne Dağılışını Etkileyen Coğrafi FaktörlerBaşlıca Biyom Türleri1. Bölüm Ekosistemlerin Özellikleri ve İşleyişiBiyoçeşitlilikEkosistemlerin UnsurlarıSu EkosistemleriBiyoçeşitlilik video 11. sınıf Hocalara Geldik
11 sınıf coğrafya biyoçeşitlilik özet